Donosowe podawanie peptydów: co naprawdę pokazuje literatura naukowa

Dlaczego badacze interesują się drogą donosową

Przyjmowane doustnie niezmodyfikowane peptydy są rozkładane przez proteazy trawienne i słabo wchłaniane, więc ich biodostępność doustna jest zwykle bardzo niska. Wstrzyknięcie omija ten problem, dlatego alternatywy dla wstrzyknięć są aktywnym obszarem nauki o postaciach leku.

Jama nosowa ma cienką, dobrze ukrwioną błonę śluzową i omija jelito oraz pierwsze przejście przez wątrobę, dlatego od dawna bada się ją jako drogę dla małych peptydów, a w niektórych przypadkach jako drogę do mózgu.

Bariery wewnątrz nosa

Błona śluzowa nosa nie jest wolnym przejściem. Kilka cech ogranicza ilość wchłanianego peptydu:

• Klirens śluzowo-rzęskowy: warstwa śluzu jest przesuwana w stronę gardła w ciągu minut, co ogranicza czas kontaktu.
• Połączenia ścisłe między komórkami ograniczają przechodzenie większych lub naładowanych cząsteczek.
• Miejscowe peptydazy w błonie śluzowej mogą rozłożyć peptyd, zanim zostanie wchłonięty.
• Wielkość: wchłanianie na ogół maleje wraz ze wzrostem masy cząsteczkowej, co sprzyja krótkim peptydom.

Transport z nosa do mózgu

Nerwy węchowy i trójdzielny tworzą bezpośrednie anatomiczne połączenie między jamą nosową a mózgiem. Badania na zwierzętach i ludziach pokazują, że część materiału może przemieszczać się tymi szlakami.

Ważnym zastrzeżeniem jest proporcja. Badania nad rozkładem płynu w nosie wskazują, że tylko niewielka część rozpylonej objętości dociera do okolicy węchowej, a część wnikająca do mózgu jest jeszcze mniejsza. Każdą deklarację, że spray skutecznie dostarcza peptyd do mózgu, należy traktować jako nieudowodnioną.

Postać produktu zwiększa zmienność

Produkt donosowy to postać użytkowa, a nie sama cząsteczka. Stabilność chemiczna peptydu w wodzie, pH i układ konserwujący, wielkość cząstek lub kropelek wytwarzanych przez urządzenie oraz indywidualna anatomia zmieniają to, co zostaje dostarczone.

Peptydy są też mniej stabilne w roztworze niż jako suchy proszek, dlatego porównania roztworu donosowego z liofilizowanym proszkiem nie są równoważne. Podstawy stabilności opisuje przewodnik po obchodzeniu się z liofilizowanymi peptydami.

Jak wyglądają dowody dla często omawianych peptydów

Semax i Selank to peptydy najczęściej omawiane w kontekście donosowym. Duża część opublikowanych danych u ludzi pochodzi z małych badań w literaturze rosyjskojęzycznej, z próbami liczącymi kilkadziesiąt osób, i nie zostały one ocenione przez zachodnie organy regulacyjne ani niezależnie powtórzone.

Donosową oksytocynę i kisspeptynę badano szerzej w warunkach naukowych, ale wyniki różnią się między badaniami i pozostają przedmiotem żywej dyskusji, a nie ustalonym faktem.

Jak czytać deklarację o sprayu do nosa

Strona produktu, która składa mocne deklaracje, nie odpowiadając na te pytania, opisuje marketing, a nie dowody.

• Czy przytacza dane u ludzi, czy tylko prace na komórkach i zwierzętach?
• Czy podaje, ile dociera do krwiobiegu lub mózgu i z jakiego badania to pochodzi?
• Czy status regulacyjny jest podany jasno? Żaden z omawianych tu peptydów badawczych nie jest zatwierdzony jako lek donosowy na podstawie tych dowodów.
• Czy opisano postać produktu, w tym to, w czym peptyd jest rozpuszczony?